Buddyzm jako religia dominująca w Tybecie

Buddyzm to jedna z największych religii uniwersalistycznych. Buddyzm liczy aktualnie około 700 milionów wyznawców. Rozwijała się od V wieku p.n.e., a jej podstawę stanowiły nauki głoszone przez Buddę Siakjamuniego.  Buddyzm tybetański jest odmianą buddyzmu pochodzącego z Indii. Na jego powstanie i rozwój miała także wpływ szamanistyczna religia bon. Wzajemne przenikanie się religii bon oraz indyjskiego buddyzmu doprowadziło do powstania unikatowego buddyzmu tybetańskiego.

W Tybecie nie istnieje podział na sferę sacrum i profanum, dzięki czemu istnieje ścisły związek między religią a życiem codziennym. Podstawą buddyzmu są tak zwane Cztery Szlachetne Prawdy, objawione przez Buddę w jego pierwszym kazaniu. Dla buddystów są one analizą psychologiczną rzeczywistości oraz metodologią postępowania, a nie zwykłą filozofią.

Cztery Szlachetne Prawdy to:
1. Pierwsza Szlachetna Prawda o Cierpieniu
2. Druga Szlachetna Prawda o Przyczynie Cierpienia
3. Trzecia Szlachetna Prawda o Ustaniu Cierpienia
4. Czwarta Szlachetna Prawda o Ścieżce Prowadzącej do Ustania Cierpienia

Cztery Szlachetne Prawdy pozostają w nierozerwalnym związku ze Szlachetną Ośmioraką Ścieżką. Szlachetna Ośmioraka Ścieżka jest związana z Czwartą Szlachetną Prawdą i wskazuje drogę do oświecenia złożoną z ośmiu części, czyli:
- słuszny pogląd - zrozumienie konieczności przebywania w medytacyjnym zrównoważeniu
- słuszne myślenie - wykorzenienie żądzy i nieżyczliwości
- słuszne słowo - wstrzymanie się od kłamstwa i obmowy, używanie mowy w celu przynoszenia pożytku innym
- słuszny czyn, czyli właściwe postępowanie, związane z przestrzeganiem Pięciu buddyjskich Wskazań
- słuszne zarobkowanie - utrzymywanie się z zajęcia niewymagającego łamania przykazań
- słuszne dążenie - dążenie do oświecenia
- słuszne skupienie - zastanowienie się nad sprawami myśli i uczuć
- słuszna medytacja

Cztery Szlachetne Prawdy stanowią część doktrynalną nauk buddyjskich, która podkreśla właściwe rozumienie, a Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, jest częścią praktyczną, która mówi o szeroko pojmowanej dyscyplinie. Połączenie powyższych stanowi meritum nauki buddyjskiej, dlatego też buddyści kładą duży nacisk na ich prawidłowe zrozumienie i zrealizowanie.

Warto dodać, że w kategoriach religioznawstwa, buddyzm opisywany jest jako religia ateistyczna, ponieważ nie odwołuje się do Boga. Buddyzm wskazuje drogę do samowyzwolenia, która jest dostępna dla każdego człowieka pragnącego w sposób właściwy ją praktykować. Należy również podkreślić, że buddyści odrzucają istnienie trwałej duszy, a tym samym głoszą zasadę absolutnej odpowiedzialności za własne czyny (tzw. prawo karmy). Trwa ona tak długo, jak długo człowiek tkwi w kręgu wcieleń. Wyzwalające oświecenie człowiek może osiągnąć tylko dzięki własnemu wysiłkowi, bez udziału żadnej instancji zewnętrznej.