Wprowadzenie do Kalaczakry - Różnica pomiędzy dwoma tradycjami
I tak doszliśmy do drugiego głównego zagadnienia, mianowicie, na jakiej podstawie rozróżniamy w ramach ścieżki buddyjskiej dwie tradycje. Dlaczego mówimy, że tradycja mahajany, zwana też ścieżką wielkiego pojazdu, jest tradycją doskonalszą. Niższy pojazd, zwany też tradycją hinajany, zawiera nauki zgodne z możliwościami i szczególnymi potrzebami uczniów w danym miejscu i czasie, a zatem nie są one celem ostatecznym, ani ostatecznym nauczaniem Buddy. Aby osiągnąć cel, który nazywamy ostatecznym porzuceniem błędów, oraz aby osiągnąć ostateczną doskonałość zalet, dana osoba musi podążać za tradycją mahajany, musi podążać ścieżką praktyki bodhisattwów.
Gdy używamy wyrażeń „niższy” czy też „ mniejszy” pojazd i pojazd „większy’, nie oznacza to, iż w obrębie nauk buddyjskich znaleźć można coś gorszej jakości i coś doskonałej jakości, takie rozumienie nie ma w tym przypadku żadnego zastosowania. W ogólności, spośród wszelkich nauk, które praktykujemy bądź doskonalimy, najlepsze dla nas są te, które przynoszą najwięcej bezpośrednich korzyści. Z faktu, iż przynoszące największy pożytek nauczanie uważane jest za najlepsze, w żadnym razie nie wynika, że ścieżka buddyjska dyskryminuje jakiekolwiek tradycje lub patrzy na nie z góry, uważając za gorsze, „wadliwe”. Taka postawa byłaby błędna.
Gdy Budda Śakjamuni zstąpił do naszego świata, i zamanifestował czyn oświecenia, podążyło za nim wielu uczniów, takich jak na przykład Mogajana czy Śariputra, którzy zamanifestowali czyn osiągnięcia stanu arhata, zostali arhatami. Zastanówmy się, dlaczego uczniowie ci, chociaż przebywali tak blisko Buddy, nie zamanifestowali czynu osiągnięcia oświecenia. Otóż Budda dostapił takiego stopnia urzeczywistnienia i osiągnięć, ponieważ w początkowym stadium praktyki wzbudził w sobie umysł bodhicitty, umysł oświecenia, aspirujący do osiągnięcia oświecenia dla dobra innych. W czasie, gdy praktykował, czyli gromadził przyczyny umożliwiające osiągnięcie oświecenia, również czynił to ku pożytkowi innych. Ostatecznie Budda zrealizował cel osiągnięcia oświecenia także dla pomyślności innych, opierając się na umyśle bodhicitty. Gdy Budda osiągnął oświecenie, był w stanie porzucić wszelkie piętna złudzeń oraz osiągnąć ostateczne zaniechanie wszystkich zaciemnień, wszystkich złudzeń, wraz ze śladami, które pozostawiły.. A zatem, zaniechując błędów, Budda osiągnął doskonałą wszechwiedzę, zdolność rozumienia wszystkich zjawisk.
Arhaci, jednakże, tacy jak Śariputra czy Mogajana, nie mogli aspirować do osiągnięcia wszechwiedzy, ponieważ zaniechali jedynie zaciemnień związanych ze złudzeniami, nie porzucili zaś zaciemnień uniemożliwiających wszechwiedzę; a zatem, zaniechanie to nie było doskonałe, a jedynie częściowe - fragmentaryczne zaniechanie złudzeń. Także zalety jakie osiągają arhaci nie są tożsame z zaletami Buddy, i własnie z tej przyczyny nazywani są arhatami, a nie Buddami. Osoby takie jak Śariputra czy Mogajana, nie osiągnęli ostatecznego celu - stanu Buddy, a jedynie stan arhata.
Stan Buddy oznacza osiągnięcie zalet ostatecznego zaniechania i ostatecznego osiągnięcia, a dokonuje się tego krocząc śladami Buddy. Przede wszystkim, należy wzbudzić w sobie umysł oświecenia, a następnie, poprzez nagromadzenia przyczyn, doskonalących dwa zbiory zasługi i mądrości na przestrzeni trzech nie dających się oszacować eonów, i ostatecznie, osiągnąć rezultat wszechobejmującego zaniechania i nieobjętego osiągnięcia. Aby osiągnąć taki cel musimy podążać ścieżką taką jak Mahajana, i właśnie dla tej przyczyny mówimy, że nauki Mahajany posiadają doskonalszą naturę, niż nauki Hinajany.
Budda rozpoczął nauczanie Dharmy od nauk śrawakajany - pojazdu śrawaków, w którym zawarł pouczenia, dotyczące różnych praktyk z zakresu wyższego treningu etyki, wyższego treningu skupienia medytacyjnego i wyższego treningu mądrości. Praktyki te stanowią fundament ścieżki wyzwolenia.
Zgodnie z naukami tradycji mahajany, kultywowanie miłującej dobroci, współczucia i bodhicitty, to praktyki przeznaczone dla pełnych odwagi bodhisattwów, pragnących wziąć na siebie odpowiedzialność za pomyślność innych. Taka kolejność praktyk na ścieżce buddyjskiej pochodzi od samego Buddy: najpierw, jako podstawę, należy doskonalić trzy wyższe treningi, a następnie, oprócz tego, umysł miłości i współczucia, wraz z bodhicittą.
Ostatecznym celem, który Budda stara się nam wskazać, jest to, co nazywamy wielką nirwaną bez pozostawania, w obrębie której porzuca się wszystkie błędy i doskonali wszelkie zalety. Ta wielka ścieżka altruizmu przeznaczona jest tylko dla bodhisattwów - istot obdarzonych wielką odwagą, mogących wziąć na siebie odpowiedzialność za uwolnienie innych od cierpienia, i poprowadzić ich ku szczęściu. Z tej właśnie przyczyny mahajana nazywana jest pojazdem większym.
Czasami mówi się, że tradycja mahajany pomija całkowicie praktyki niższych pojazdów, niektórzy zaś mogą utrzymywać, że podążający ścieżką mahajany praktykują tylko miłość i współczucie, pomijają zaś trzy wyższe praktyki - etyki, skupienia i mądrości. Jest to całkowicie niesłuszny pogląd. Tradycja mahajany nie ustanawia żadnej oddzielnej ścieżki praktyki, ani nie pozbawia się fundamentów, którymi są niższe pojazdy. Na ścieżce mahajany doskonali się nauki niższego pojazdu, a oprócz tego kultywuje się także miłość, współczucie i inne tego rodzaju praktyki.
Wyjaśnienia udzielone przez JHADO RINPOCZE
Bodhgaja, styczeń 2002 roku, źródło: tybet.za.pl
